“Padişahım seni Huda’ya ısmarladım.”

Lagâri Hasan Çelebi, kimisine göre bir rivayetten ibaret, kimisi için de dünyada ilk insanlı uzay uçuşunu gerçekleştiren bir sanatkâr. Tercih sizin efenim, bize anlatmak düşer.


Hayatı hakkında maalesef ki çok fazla bilgimiz yok. 17.yy’da Hazarfen Ahmet Çelebi’yle aynı dönemde Sultan 4.Murad zamanında yaşamıştır. Kendine Hazarfen Ahmet Çelebiyi örnek alan Hasan Çelebi onun gibi icat yapmak için çok uğraşmış ve yapmıştır da. Adını resmen gökyüzüne yazmıştır.

Rivayete göre 1633 yılı içinde 4.Murad’ın kızı Kaya Sultan dünyaya gelmiş ve Kaya Sultan’ın doğumu için şenlik hazırlıkları başlamıştır. Tabii bizim Lagâriye de iş düşmüştür hem de ne iş en afilisinden. Şenlikler sırasında Sultan 4.Murad’ın da aralarında bulunduğu kalabalığın şahitliğinde bizim Hasan Çelebi kendi icadının düzeneğini kurmuş rivayete göre 50 okkalık barut macunuyla dolu 7 kollu bir fişeğe binmiş ve yardımcılarının ateşlemesiyle büyük bir gürültüyle uçmaya başlamıştır. O an bizim Hasan Çelebi nerden bilsin dünya tarihinin ilk insanlı roket uçuşunu gerçekleştirdiğini. Velhasılıkelam kimine göre 30 kimine göre 300 metre havalanıp 30 saniye kadar havada kaldıktan sonra Hazarfen Ahmet Çelebinin etkisiyle yaptığı takma kanatlarla Sinan Paşa Kasrı önüne iniş yapmıştır.

Buyurunuz uçuşun gravürü:

lagarihasan

Uçuştan önce dönemin Osmanlı Sultanı 4.Murad’a “Padişahım seni Huda’ya ısmarladım. İsa Nebi ile konuşmaya gidiyorum.”diyerek uçtuğunu indikten sonra Padişahın huzuruna çıkarıldığında “İsa Nebi sana selam söyledi Padişahım.”dediği rivayet edilir. Gerçek olduğunu varsayaraktan ne kadar matrak bir bilim adamı olduğunu yaptığı icadıyla birlikte tasdik etmiştir.

İşin şakası bir yana füzeciliğin atasıdır kendisi. Ayrıca bunu kendi kendimize gelin güvey olarak söylemiyoruz şöyle ki: Weekly World News dergisi, Norveç Havacılık Müzesi Müdürü Mauritz Roffavik’e dayanarak, dünyada ilk insanlı uzay uçuşunu Hasan Çelebi isimli bir Osmanlı Türk’ünün yaptığını yazmıştır. ABD’deki ünlü Smithsonian Enstitüsü Uzay Araştırmaları Bölümü Başkan Yardımcısı Frank Winter da bunu doğrulamış, “Türk roket adam Hasan Çelebi’nin 1633’deki denemesi şimdiye kadar kayıtlara geçen ilk insanlı uçuş denemesidir.”demiştir.

Uçuş sonrası Padişah tarafından kendisine altın ihsan olunmuş ve maaş bağlanmıştır. İlk başta sultan tarafından desteklenen Hasan Çelebi, daha sonra ulemânın baskısı ile yargılanmış ve Kırım’a sürgüne gönderilmiş ve burada vefat etmiş, yazık olmuştur. İşin ilginç yanı modern anlamda roket çalışmaları bugün Kırım’ın içinde bulunduğu Ukrayna’da başlamıştır.

Vesselam bunca kelam ettin kaynağı nedir ne değildir derseniz bizzat dönemin tarihçisi Evliya Çelebi’yi anaraktan onun dilinden Hasan Çelebi’yi şöyle okuyabilirsiniz: “Lagâri Hasan Çelebi, Murad Han’ın Kaya Sultan nam duhteri pakizesi vücude geldiği gece akube şadmanlığı oldu. Lagâri Hasan, elli okka barut macunundan yedi kollu bir fişeng iacad etti. Sarayburnu’nda hünkar huzurunda fişenge bindi ve şakirdleri fişengi ateşlediler. Lagâri, “Padişahım seni hüda’ya ısmarladım” diyerek temcid ve tevhid ile evci asumana huruc eyledi.Denize indi… Yanında olan fişengleri ateş edip ruyi deryayı çeragan eyledi. Bam-ı felekde fişengi kebirinin barutu kalmayıp da zemine doğru nüzul ederken, ellerinde olan kartal kanatlarını açıp Sinanpaşa kasrı önünde deryaya indi. oradan şenaverlik ederek uryan huzurı Padişahiye geldi. Zemini bus ederek selam verdi. Bir kise akça ihsan olunup yetmiş akça ile sipahi yazıldı. Sonra Kırım’da selamet Giray Han’a gidüp orada merhum oldu. Rahmetli yar-i gaar-ı sadıkımız idi. ”

Tarih, tarihimiz bu ve benzeri birçok insana, olaya şahitlik etmiştir. Bu haftada herkesin bildiği Hazarfen Ahmet Çelebinin yanında adını şanını duymadığımız bu garip Çelebi’yi anmak istedim. Lagâri Hasan iyi okumalar diler. 😉

Yazar Hakkında

Bedirhan Öner

Tarihe, kültüre, insana meraklı -bu yolda kendince bir meramı olan- bir garip seyyah.

Yorum Yap

Yorum Yapmak İçin Tıklayın

Preminger Youtube’da

Preminger Instagram’da

Preminger Twitter’da

Preminger’de Dinleti