Kurtlar Nehirleri Nasıl Değiştirdi?

Geçtiğimiz yarım yüzyılın en ilginç bilimsel bulgularından biri, yaygın olarak görülen ‘’beslenim etkileşimi’’ kavramıdır. Beslenim etkileşimi besin zincirinin tepesinden başlayıp alt basamaklarına doğru devam eden ekolojik bir süreçtir.


ynp-yellowstone-entry-sign

ABD’deki Yellowstone Parkı’na kurtların geri salındığı 1995 yılından itibaren olanlar bunun klasik bir örneğidir. Hepimiz biliyoruz ki kurtlar bazı hayvanları öldürür, fakat başka bir çoğuna hayat verdikleri az bilinen bir gerçektir.

yellowstone-return-of-the-wolves

Kurtlar Yellowstone’a dönmeden önce (yetmiş yıldır yoktular) onları avlayacak bir şey olmadığı için insanların tüm çabalarına rağmen geyiklerin sayısı arttıkça arttı ve geyikler otlayarak bitki örtüsünü neredeyse yok olacak derecede azalttılar. Fakat sayıları az olmalarına rağmen kurtlar döner dönmez önemli etkileri görülmeye başladı.

manipulated_cover_photo__t670

Başlangıçta geyiklerin bir kısmını avlayarak öldürdüler. Fakat önemli olan bu değildi. Daha da önemlisi geyiklerin davranışlarında değişikliğe sebep oldular. Geyikler kurtlar tarafından kolaylıkla tuzağa düşebilecekleri yerlerden, özellikle vadi ve boğazlardan uzak durmaya başladılar. Ve bu yerler yeniden canlanmaya başladı.

Yellowstone’daki vahşi kurtların fotoğraf çekimlerini anlatan güzel bir video:


stand-off-wolves-at-yellowstone

Bazı alanlarda ağaçların boyu sadece altı yılda dörde katlandı. Çıplak vadi yamaçları çabucak kavak ve söğüt ormanları haline geldi. Ormanlar oluşmaya başladığı andan itibaren kuşlar gelmeye başladı. Kunduzların sayısı artmaya başladı çünkü kunduzlar ağaç yemeyi sever. Ve kunduzlar da kurtlar gibi ekosistem mühendisleridir diğer türler için ekolojik nişler yaratır. İnşa ettikleri bentler ile su samurları,misk sıçanları, ördekler, balıklar, sürüngenler ve amfibiler için yaşam alanı yarattılar.

EAT5TN A gray wolf jumps at the ravens to scare them off its food.

Kurtlar rakibi olan çakalları da öldürdü ve bunun sonuncunda tavşanların ve farelerin sayısı arttı. Bu daha fazla şahin daha fazla gelincik daha fazla tilki daha fazla porsuk demektir. Kurtların bıraktığı leşleri yemek için kargalar ve kartallar geldi. Leşlerle ayılar da beslendi. Ayıların da popülasyonu kısmen arttı çünkü canlanan çalılıklarda daha fazla böğürtlen vardı. Aynı zamanda ayılar da geyik yavrularının bazıları avlayarak kurtların yarattığı etkiyi güçlendirdi.

Yellowstone’daki kurtları anlatan bir çok belgeselden bir tanesi:

Asıl en ilginç olan şeye yeni geldik: Kurtlar nehirlerin davranışını değiştirdi!

yellowstone-national-park-1589616_960_720

Nehirler daha az menderes yapmaya başladı daha az erozyon oldu, kanallar daraldı daha çok havuz ve kumul oluştu. Bunların her biri habitatlar için harikaydı.

Nehirler kurtların gelmesiyle değişti. Bunun sebebi yeniden canlanan ormanların nehir kıyılarındaki toprağı tutması, sağlamlaştırması ve buna bağlı olarak kıyıların çöküşünün azalması daha sabit hale gelmesidir. Benzer şekilde bazı bölgelerde geyiklerin uzaklara sürülmesiyle ve vadi yamaçlarında bitki örtüsünün yeniden canlanmasıyla erozyonlar azaldı çünkü bitki örtüsü artık daha sabitti. (Burada bahsedilen erozyon toprak erozyonudur. Toprak erozyonu kurak bölgelerde ormanların az olduğu coğrafyalarda görülür. Toprağın verimi, kalitesi düşer.)

alert1

Böylece az sayıda olmalarına rağmen kurtlar, sadece Yellowstone Ulusal Parkı’nın ekosistemini dönüştürmekle kalmadı bu devasa alanın fiziksel coğrafyasını da değiştirdi.

Yazar Hakkında

Furkan Karabacak

Doğayı seven bir insan. Gerçek anlamıyla doğaya saygı duyan onu elinden geldiğince koruyan ve fotoğraflarıyla anlatmaya çalışan bir genç. Aynı zamanda İstanbul Üniversitesi'nde coğrafya okuyarak doğa sevgisini akademik düzeyde yaşayan bir öğrenci .

Preminger Youtube’da

Preminger Instagram’da

Preminger Twitter’da

Preminger’de Dinleti